Soru: Günahkâr kimseye zekât verilir mi?

FETVA

Mali bir ibadet kabul edilen zekatın geçerli olabilmesi için alan kişinin Müslüman, malının da nisap miktarından az olması gerekir.[1]

Peygamber dışında masum bir kul olmadığından zekat ibadetini yerine getirmeye azmeden bir mümin yakın çevresinden başlayarak malından belli bir miktarı ihtiyaç sahiplerine temlik eder. Bu bağlamda zekât alan günahkar birinin parayı haram bir işe sarf edip etmemesi ayrıca dikkat edilmesi gereken bir husustur. Zira aldığını haram yollarda kullanan günahkara zekât verilmesi caiz değildir.[2] Lakin günah işleyen kimselere verilen zekât, bu ibadetin geçerli olmasına engel olmaz.[3] Aynı şekilde namazları kılma noktasında ihmalkâr davranan kimselere de zekât verilmemesi gerektiği fukahâ tarafından ifade edilmiştir.[4] Buna göre sürekli faizli işlemler yapan kimselere de zekât verilmesi uygun değildir. Ancak faizli muamelelerden pişmanlık duyarak tövbe eden kimseye borcunu ödemesi için zekât verilebilir. Nitekim borçlu kimseye zekât verilmesi müstehaptır.[5]

Şafiî mezhebine göre ise aldığını haram yollarda kullanmayacağı bilinen günahkâra zekât vermek câizdir.[6]

[1] Alâüddîn Ebû Bekr b. Mes‘ûd b. Ahmed el-Kâsânî, Bedâiu’s-sanâi’ fî tertîbi’ş-şerâi’ (Daru’l-Kütübü’l-İlmiyye, 1909), 2/49. Muhammed Emîn b. Ömer b. Abdilazîz el-Hüseynî ed-Dımaşkī İbn Âbidîn, Reddü’l-muḥtâr ʿale’d-dürri’l-muḫtâr (Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, 2015), 3/346.

[2] Ahmed b. Muhammed b. İsmâîl ed-Dûkātî et-Tahtâvî, Ḥâşiye ʿalâ Merâḳı’l-felâḥ (Lübnan: Daru Tahkîki’l-Kitab, 2022), 2/573.

[3] et-Tahtâvî, Ḥâşiye ʿalâ Merâḳı’l-felâḥ, 2/573.

[4] et-Tahtâvî, Ḥâşiye ʿalâ Merâḳı’l-felâḥ, 2/573.

[5] İbn Âbidîn, Reddü’l-muḥtâr ʿale’d-dürri’l-muḫtâr, 3/339.

[6] Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed el-Hatîb eş-Şirbînî, Muġni’l-muḥtâc ilâ maʿrifeti meʿânî elfâẓi’l-Minhâc (Daru’l Fecr, 2023), 4/252.