Soru: Malları ortak olan eşler zekâtlarını nasıl hesaplar?

FETVA

İslam hukukunda ferdî mülkiyet esas olduğundan, karı ve kocanın mülkiyetleri ayrı kabul edilir.[1] Nitekim ezvâc-ı tahirâttan ﷺ  olan Meymune (r.a.), kölesini eşi olan Peygamber Efendimizden ﷺ izin almadan azat ettiğinde Allah Resûlü  ﷺ onun bu tasarrufuna karşı çıkmamıştır.[2] Bununla birlikte karı koca arasında ortaklık akdi vuku bulduğunda her birinin malik olduğu hisse ayrı değerlendirilir.[3] Şayet her bir hisse müstakil olarak zekât nisabına ulaşırsa, karı ve koca kendi hissesi üzerinden zekâtla mükellef olur. Zekâtın miktarı ve ödeme şekli ise sahip olunan malın çeşidine göre belirlenir.[4]

[1] Zafer Ahmed b. Latîf et-Tehânevî el-Osmânî Zafer Ahmed et-Tehânevî, İʿlaʾü’s-sünen (Beyrut: Daru’l Fikr, ts.), 15/7397.

[2] Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail el-Buhârî, el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ (Beyrut: er-Risâletü’l-Âlemiyye, 1432), Hibe,15 Hadis no: 2592. عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ، أَنَّهَا أَعْتَقَتْ وَلِيدَةً وَلَمْ تَسْتَأْذِنِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمُهَا الَّذِي يَدُورُ عَلَيْهَا فِيهِ قَالَتْ : أَشَعَرْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنِّي أَعْتَقْتُ وَلِيدَتِي ؟ قَالَ : ” أَوَفَعَلْتِ “. قَالَتْ : نَعَمْ. قَالَ : ” أَمَا إِنَّكِ لَوْ أَعْطَيْتِهَا أَخْوَالَكِ كَانَ أَعْظَمَ لِأَجْرِكِ “.

وَقَالَ بَكْرُ بْنُ مُضَرَ ، عَنْ عَمْرٍو ، عَنْ بُكَيْرٍ ، عَنْ كُرَيْبٍ : إِنَّ مَيْمُونَةَ أَعْتَقَتْ.

[3] Ebü’l-Hasen Burhânüddîn Alî b. Ebî Bekr b. Abdilcelîl el-Fergānî el-Mergīnânî, el-Hidâye şerhu bidâyeti’l-mübtedî (Karaçi,: el-Büşra, 2021), 2/433.

[4] Zekâtın nasıl hesaplanacağına dair detaylı fetva için bkz. https://fetvahane.org.tr/zekat-nasil-hesaplanir/ (Erişim 03 Mart 2026).