Başındaki topuza mesh eden kadının abdesti geçerli olur mu?
Soru
Başındaki topuza mesh eden kadının abdesti geçerli olur mu?
Fetva
Başı mesh etmek abdestin farzlarındadır.1 Zira Allah Teala; “Ey iman edenler! Namaz kılmaya kalkacağınız zaman yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi yıkayın; başlarınızı meshedin, ayaklarınızı da topuk kemiklerine kadar (yıkayın).”2 buyurmaktadır. Fukaha, meshin hududunu tayin bağlamında başın sınırının kulak hizasından yukarısı olduğunu ifade etmekte3 ve saçın da baş ile aynı hükümde olduğunu söylemektedir.4 Buna göre farzın yerine gelmesi için -hangi taraf olduğu fark etmeksizin- kulak hizasının üzerindeki kısmın mesh edilmesi gerekir.5 Ancak kökü kulak hizasının yukarısında olmasına rağmen uzayıp aşağıya sarkan saçın mesh edilmesiyle farz yerine gelmez.6 Buna göre uzun olup da aşağı sarkan ancak kadın tarafından topuz yapılarak başın üstüne sabitlenen saç asıl itibariyle kulak hizasının aşağısında olduğundan bunun mesh edilmesiyle farz yerine gelmez.7 Bu hususta Şafiîler de Hanefîlere muvafakat etmektedir.8
Dipnotlar ve kaynaklar8
Burhanuddîn el-Merğînânî, el-Hidâye Şerhu Bidâyeti’l-Mübtedî (Karaçî: Mektebtu’l-Büşrâ, 2021), 1/53. ↩
Maide 5/6. یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ إِذَا قُمۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ فَٱغۡسِلُوا۟ وُجُوهَكُمۡ وَأَیۡدِیَكُمۡ إِلَى ٱلۡمَرَافِقِ وَٱمۡسَحُوا۟ بِرُءُوسِكُمۡ وَأَرۡجُلَكُمۡ إِلَى ٱلۡكَعۡبَیۡنِۚ ↩
Hasan b. Ali eş-Şurunbulâlî, Merâki’l-Felâh(Haşiyetu’t-Tahtâvî ile beraber) (İstanbul: el-Mektebetu’l-Hanîfiyye, 2018), 1/128. ↩
Şemsuddîn Muhammed b. Muhammed el-Hatîb eş-Şirbînî, Muğni’l-Muhtac ilâ Marifeti Meâni Elfâzi’l-Minhâc (Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 1994), 1/177. ↩
Abdullah b. Muhammed b. Süleyman Dâmâd Efendi, Mecmeu’l-Enhur fî Şerhi Mülteka’l-Ebhur (Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 1910), 1/11. ↩
Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî, el-Asl (Beyrut: Dâru İbn Hazm, 2012), 1/34; eş-Şirbînî, Muğni’l-Muhtac ilâ Marifeti Meâni Elfâzi’l-Minhâc, 1/176. ↩
Bkz. Ahmed b. Muhammed b. İsmâîl et-Tahtâvî, Hâşiyetu’t-Tahtâvî (İstanbul: el-Mektebetu’l-Hanîfiyye, 2018), 1/128; Muhammed Emin İbn Abidin, Raddu’l-Muhtâr ala’d-Durri’l-Muhtâr (Lahor: Mektebetu Reşîdiye, 2023), 1/328. ↩
Ebu Zekeriyya Muhyiddîn b. Şeref en-Nevevî, el-Mecmû’ Şerhu’l-Mühezzeb (Kahire: İdâratu’-Tibâati’l-Münîriyye, 1928), 1/405. ↩