Ramazan dışında herhangi bir orucu bozunca kefaret gerekir mi?

Fetva

Ramazan dışında nafile bir oruca başlayan kimsenin özürsüz olarak orucunu bozabileceği noktasında fukaha ihtilaf etmiş; Haskefî¹ ve el-Mergīnânî’nin² de içinde bulunduğu alimler başlanılan nafile orucun özürsüz bozulmasının caiz olmadığını, İbnü’l-Hümâm³ ise caiz olduğunu ifade etmiştir. Her halükarda bu kimseye bozduğu oruca bedel olarak bir gün oruç tutması gerekir.⁴

Kişi Ramazan ayı dışında hangi tür orucu tutuyor olursa olsun onu kasten bozması durumunda Ramazan’ın aksine yalnızca bir gün kaza eder.⁵ Zira Ramazan’da orucunu kasten bozana kefaret gerekmesinin sebebi hem Allah Rasulü’nün ﷺ bunu emretmesi,⁶ hem de Ramazan ayının hürmetini çiğnemesidir.⁷ Peygamberimizin ﷺ Ramazan ayı içerisinde orucunu kasıtlı olarak bozan kimseye kefaret tutması gerektiğine dair ifadesi kıyasa (fıkhın genel kurallarına) aykırı olarak verilmiş bir hükümdür.⁸ Nitekim kıyasa göre bozulan orucun karşılığında sadece bir gün oruç tutulması gerekirken Allah Rasulü ﷺ kefaret olarak iki ay oruç tutulmasını emretmiştir. Bu nitelikteki bir hadiseye ise bozulan diğer oruçları kıyas etmek caiz değildir.⁹ Şafiî mezhebinde ise yalnızca Ramazan’da bilerek cima etmek suretiyle orucunu bozan kimseye kefaret gerekmekte,¹⁰ diğer aylarda tuttuğu oruçları bozması halinde ise kefaret gerekmemektedir.¹¹