Hayvanları kısırlaştırmak caiz midir?
Soru
Hayvanları kısırlaştırmak caiz midir?
Fetva
İslam can taşıyan her varlığa güzel davranılmasını emretmekte,1 hayvanlara yapılan iyiliklerin ecir kazanma vesilesi olduğunu, onlara yapılan eziyetlerin ise uhrevi ceza gerektirdiğini haber vermektedir.2 Nitekim Allah Rasulü ﷺ köpeğe su veren günahkar bir kadının bu ameli mukabilinde affedildiğini,3 başka bir kadının da evinde hapsettiği kedinin ölmesi sebebiyle cehenneme girdiğini bildirmiştir.4 Bununla birlikte Allah Teala kainattaki her şeyi insan için yaratmış,5 mahlukatı insanın emrine vermiştir.6 İnsan da hayvanlardan bazen binmek,7 bazen etinden istifade etmek,8 bazen de süslenmek suretiyle9 istifade etmektedir. Buna göre hayvanın kısırlaştırılmasında insan ve hayvan için herhangi bir maslahat gözetilmiyorsa böyle bir işlem haramdır.10 Lakin bu ameliye hayvanın daha semiz, insana daha faydalı, etinin daha kaliteli olması ya da onun etrafına vereceği zararı engellemek gibi bir takım maslahatları içinde barındırıyorsa caizdir.11 Allah Rasulü’nün ﷺ de kısırlaştırılmış hayvanlardan kurban kesmesi, gerekli görüldüğünde hayvanları kısırlaştırmanın caiz olduğuna dair bir delildir.12 Zira bu işlem caiz olmasaydı Peygamberimiz ﷺ bunu mutlaka bildirir ya da böyle bir hayvanı kurban etmezdi.13
Dipnotlar ve kaynaklar13
Bkz: Müslim, Sayd ve Zebaih, 57 (Hadis No:1955) ↩
إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ
Buhari, Musakât, 9 (Hadis No:2363); Müslim, Selam, 153 (Hadis No:2244). ↩
فِى كُلِّ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ
Buhari, Ehadisü’l-Enbiya, 54 (Hadis No:3467); Müslim, Selam, 155 (Hadis No:2245). ↩
Buhari, Bed’ü’l-Halk, 16 (Hadis No:3318); Müslim, Birr ve Sıla, 135 (Hadis No:2619). ↩
دَخَلَتِ امْرَأَةٌ النَّارَ فِى هِرَّةٍ رَبَطَتْهَا ، فَلَمْ تُطْعِمْهَا ، وَلَمْ تَدَعْهَا تَأْكُلُ مِنْ خِشَاشِ الأَرْضِ
Bakara 2/29. ↩
هُوَ ٱلَّذِی خَلَقَ لَكُم مَّا فِی ٱلۡأَرۡضِ جَمِیعࣰا
Câsiye 45/13. ↩
وَسَخَّرَ لَكُم مَّا فِی ٱلسَّمَـٰوَ ٰتِ وَمَا فِی ٱلۡأَرۡضِ جَمِیعࣰا مِّنۡهُۚ
Nahl 16/8; Yâsîn 36/72; Mü’min 40/79; Zuhruf 43/13. ↩
Nahl 16/5; Yâsîn 36/72; Mü’min 40/79. ↩
Nahl 16/8. ↩
وَٱلۡخَیۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِیرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِینَةࣰۚ وَیَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ
Mahmûd b. Ahmed b. Abdilazîz el-Buhârî el-Mergīnânî Burhânü’ş-Şerîa, el-Muḥîṭü’l-Burhânî (Beyrut – Lübnan: Darul Kütübil İlmiyye, 2004), 5/376. ↩
Ebü’l-Hasen Burhânüddîn Alî b. Ebî Bekr b. Abdilcelîl el-Fergānî el-Mergīnânî, el-Hidâye şerhu bidâyeti’l-mübtedî (Sind: el-Büşra, 2021), 4/122; Ebû Muhammed Ebü’s-Senâ Bedrüddîn Mahmûd b. Ahmed b. Mûsâ b. Ahmed el-Aynî, Nuḫabü’l-efkâr fî tenḳīḥi Mebâni’l-aḫbâr (Katar: Vezâratü’l-Evkâf ve’ş-Şûuni’l-İslâmiyye, 2008), 14/135; Damad Efendi, Mecmaʿu’l-enhur fî şerḥi Mülteḳa’l-ebḥur (Daru İhyai Kütübi’l-Arabiyye, ts.), 2/555; Muhammed Emîn b. Ömer b. Abdilazîz el-Hüseynî ed-Dımaşkī İbn Âbidîn, Reddü’l-muḥtâr ʿale’d-dürri’l-muḫtâr (Beyrut: Darul Fikr, 1992), 6/388. ↩
İbn Mâce, Edâhî, 1 (Hadis No:3122); Ebû Abdillâh Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî Ahmed b. Hanbel, Müsned-i Ahmed (Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 2001), 41/497. (Hadis No:25046) ↩
إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُضَحِّىَ اشْتَرَى كَبْشَيْنِ عَظِيمَيْنِ سَمِينَيْنِ أَقْرَنَيْنِ أَمْلَحَيْنِ مَوْجُوءَيْنِ
el-Aynî, Nuḫabü’l-efkâr fî tenḳīḥi Mebâni’l-aḫbâr, 14/135. ↩