Çocuklar, çalışmaya gücü yettiği halde çalışmayan ebeveynin nafakasını temin etmek zorunda mıdır?

Fetva

Anne-baba, çocuğun dünyaya gelme vesilesidir. Bundan dolayı İslam, ebeveyne gayr-ı müslim olsalar dahi iyi davranmayı¹ ve onlara eziyet verecek her türlü söz ve davranıştan kaçınmayı emretmektedir.² Anne-babaya iyi davranmanın gerekliliklerinden biri de ihtiyaç duyduklarında onların nafakasını temin etmektir. Zira ebeveyni açlık ve zorluk çekerken kendisi nimet içerisinde yüzen evlat, Allah Teala’nın “Onlara dünyada iyi davran.”³ emrine muhalefet etmiş olur. Buna göre çocuklar, maddi durumu iyi olmayan anne-babanın maîşetini temin etmek zorundadır.⁴ Kişinin çocukları varken diğer akrabalarının nafaka temini noktasında bir zorunluluğu yoktur.⁵ Zira çocuklar, onlara en yakın akrabadır. Nitekim Allah Rasulü ﷺ “Allah Teala, dilediğine kız, dilediğine de erkek çocukları bahşeder.”⁶ ayet-i kerimesini okuyarak şöyle buyurmuştur: “Çocuklarınız size birer hediyedir/hîbedir. İhtiyaç duyduğunuz takdirde onlar da malları da sizindir.”⁷ Yine Allah Rasulü ﷺ “Kişinin en helal yiyeceği eliyle kazandığıdır. Çocuğu da eliyle kazandıklarındandır.”⁸ buyurarak buna işaret etmektedir. Ebeveynin çalışarak kendi kazancını sağlamaya elverişli olmasının söz konusu hükme bir tesiri yoktur: çalışmaya güçleri olsa dahi onlar, herhangi bir sebepten çalışmamayı tercih ettilerse çocuklar onların nafakasını teminle mükelleftir.⁹ Bu hususta Hanefi ve Şafiî fukahası arasında bir ihtilaf yoktur.¹⁰